0212 302 68 08 Teklif al
Ana sayfa Hizmetler Rehber Blog SSS Mevzuat Hakkımızda Referanslar İletişim Teklif al

0212 302 68 08info@asaltmgd.com

Tehlikeli Madde Eğitimi HizmetiADR Bölüm 1.3 Eğitimleri

Tehlikeli maddeyle çalışan personelin ADR Bölüm 1.3 eğitimi alması yasal zorunluluktur. Eğitimin kapsamını, takvimini ve kayıt kurallarını yönetmelik maddeleriyle anlatıyoruz.

Güncelleme 8 dk okumaMadde numaralı

Süreç adım adım

Hizmeti ilk görüşmeden itibaren şu sırayla yürütürüz.

  1. Görev haritasıTesiste tehlikeli maddeyle temas eden her pozisyon çıkarılır; kimin hangi başlıkta eğitim alacağı belirlenir.
  2. Takvimİşe giriş eğitimleri ve iki yıllık periyodik eğitimler yazılı olarak planlanır; dönem kamu.turkiye.gov.tr üzerinden en az 3 gün önce açılır.
  3. OturumlarGenel farkındalık, göreve özgü ve emniyet başlıkları tesiste, vardiya düzenine uygun saatlerde verilir.
  4. Sınav ve belge20 soruluk sınav, 60 puan eşiği; geçenlere 2 yıl geçerli tamamlama belgesi.
  5. KayıtKatılım listesi, imza, içerik ve belgeler; işletmeye ve TMGDK arşivine 5 yıl saklanmak üzere teslim edilir.
  6. GüncellemeYeni madde, yeni prosedür, görev değişikliği ya da mevzuat değişikliğinde eğitim tekrarı planlanır.
İçindekiler
  1. Tehlikeli madde eğitimi nedir?
  2. ADR Bölüm 1.3 eğitimi kimler için zorunlu?
  3. Eğitimin iki bölümü
  4. Eğitim ne zaman verilir
  5. SRC5 ile ADR 1.3 eğitimi aynı şey değildir
  6. Eğitim kayıtları
  7. Eğitim verilmezse ne olur?
  8. TMGD ve TMGDK'nın eğitimdeki rolü
  9. TMFB'niz varsa yükümlülüğünüz ne?
  10. ASAL TMGD ile tehlikeli madde eğitimi süreci
  11. Sık sorulan sorular

Kısaca

  • Tehlikeli madde eğitimi, ADR Bölüm 1.3 kapsamında tehlikeli madde süreçlerinde çalışan personel için yasal zorunluluktur.
  • Dayanak: 18/6/2022 tarihli, 31870 sayılı Karayolu Yönetmeliği Md. 27 ve 2025 Eğitim Yönergesi.
  • Eğitim iki bölümdür; her bir eğitim asgari 2 saat, sonunda 20 soruluk sınav.
  • Tamamlama belgesi 2 yıl geçerli; kayıtlar 5 yıl saklanır.

Denetimde en sık çıkan eksik, belge değil kayıttır. İşletme TMFB'sini almış, danışmanını atamış, ama dolum personelinin ne zaman hangi eğitimi aldığını gösteren tek bir imzalı kayıt yoktur. Eğitim verilmiş olabilir. Kayıt yoksa verilmemiş sayılır. Nokta.

Bu sayfa ASAL TMGD'nin tehlikeli madde eğitimi hizmetini anlatır. Önce mevzuat: kim, ne zaman, hangi başlıklarda. Sonra bizim süreçte ne yaptığımız. Her süre ve sayının yanında yönerge maddesi var; yazmayan şeyi yazmıyoruz.

Tehlikeli madde eğitimi nedir, hangi mevzuata dayanır?

Tehlikeli madde eğitimi, ADR Bölüm 1.3'ten doğan personel eğitimi yükümlülüğünün Türkiye'deki adıdır. Dayanağı, 18/6/2022 tarihli ve 31870 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik'in 27. maddesidir.

Madde 27/1-b, TMGD hizmeti alma zorunluluğu olan işletmeler ile TMGDK'ları, tehlikeli madde süreçlerinde çalışan personele ADR Bölüm 1.3 eğitimlerini verdirmek ve eğitim kayıtlarını tutmakla müştereken yükümlü kılar. İki taraf. Ortak sorumluluk. Tek ceza bendi.

Eğitimin nasıl verileceğini ise Bakanlık Makamı'nın 7/1/2025 tarihli ve 2433928 sayılı Olur'u ile yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Karayolu Taşımacılığı Sürecinde Görev Alacak Kişilerin Eğitimi Hakkında Yönerge düzenler. 2025'ten itibaren verilen eğitimler bu yönergeye göre yapılır.

ADR Bölüm 1.3 eğitimi kimler için zorunlu?

Kapsam, TMFB'nin faaliyet konularıyla paraleldir. Gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran, boşaltan ve taşımacı olarak faaliyet gösteren işletmelerin tehlikeli madde süreçlerinde görev alan personeli eğitim alır. Depo sorumlusu, dolum operatörü, forklift sürücüsü, sevkiyat planlayan ofis çalışanı, güvenlik görevlisi, gece vardiyasında rampaya çıkan ve tehlikeli maddeyle yılda iki kez temas eden mevsimlik personel: hepsi, istisnasız.

Bir ayrıntı sık atlanır. TMFB'si olup TMGD hizmeti alma zorunluluğu bulunmayan işletmeler de personelinin ADR Bölüm 1.3 eğitimini almasını sağlamakla yükümlüdür (Md. 7/9). Danışmandan muaf olmak, eğitimden muaf olmak değildir.

Kimin TMGD hizmeti almak zorunda olduğunu TMGD bulundurma zorunluluğu sayfasında anlattık; eğitim yükümlülüğü, o sayfadaki her iki gruba da uygulanır.

Eğitimin iki bölümü: genel bilinçlendirme ve emniyet, göreve özgü

ADR Bölüm 1.3.2 eğitimi üç başlıkta anlatır: genel farkındalık, göreve özgü, emniyet. Türkiye'deki 2025 Yönergesi ise bunu iki bölümde düzenler (Md. 8/1):

  1. Genel bilinçlendirme ve emniyet eğitimi: Mevzuatın genel hükümleri, sınıflar, etiketler, belgeler, riskler ve kaza anında müdahale. Görevlendirilen tüm çalışanlar alır.
  2. Göreve özgü eğitim: Kişinin fiilen yaptığı işe göre ayrıntılı eğitim. Dolum operatörü dolum kurallarını, sevkiyat personeli belge düzenini öğrenir. Fiilen görev alan personel ayrıca alır (Md. 8/2).

İki bölüm. İki belge satırı. Denetimde "genel bilinçlendirme verildi" satırı, fiilen dolum yapan personel için tek başına yetmez.

Süre ve sınav da yönergede yazar: Md. 9'da sayılan eğitimlerin (genel bilinçlendirme, emniyet, göreve özgü) her biri için asgari 2 saat (Md. 10/1), 30 dakikada bir en az 10 dakika ara (Md. 10/3), program en geç saat 18.00'e kadar (Md. 10/4). Eğitim sonunda 20 soruluk sınav yapılır; başarı eşiği 100 üzerinden 60'tır. Başarısız olana 10 gün içinde bütünleme hakkı verilir; orada da başarısızsa eğitim yeniden alınır (Md. 5/4).

Eğitim ne zaman verilir: göreve başlamadan önce ve belirli aralıklarla

Takvim üç adımda değişti; yürürlükteki üçüncüsüdür.

Yönetmeliğin 2022 metni eğitimin işe girişte ve her yılın ilk ayı içinde verilmesini yazıyordu (Md. 27/1-b). Bakanlık Makamı'nın 11/1/2023 tarihli Olur'u dönemi her yılın ilk üç ayı olarak uygulamaya koydu; UHDGM bunu 13/1/2023 tarihli duyuruyla ilan etti.

Ardından 6/2/2025 tarihli ve 32805 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklik kuralı "göreve başlamadan önce ve her iki yılda bir" olarak yeniden düzenledi; aynı ritim, TMGD zorunluluğu bulunmayan TMFB sahibi işletmeler için Md. 7/9'da da geçerlidir. "Her yıl ilk üç ay" artık tarihçedir; güncel kural iki yıldır.

Tamamlama belgesinin geçerliliği 2 yıldır (Yönerge Md. 13/4); iki yıllık ritim bu süreyle uyumludur. İşe giriş ya da görev değişikliğinde göreve özgü uygunluk kontrolü zorunludur; yapılmazsa mevcut göreve özgü belge geçersiz sayılır (Md. 12/1 ve 12/4).

Bir de olay bazlı eğitim var: yeni bir madde sınıfı işlenmeye başlandığında, prosedür değiştiğinde ya da kaza sonrası, eğitim tekrarı beklenir. Bunu yönetmelik değil, danışmanın risk değerlendirmesi belirler. Eğitim zorunluluğu sayfasında takvimi senaryolarla açtık.

SRC5 ile ADR 1.3 eğitimi aynı şey değildir

En sık karıştırılan ikili. SRC5, Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası'dır; dayanağı ADR Bölüm 8.2'dir ve Bakanlıkça düzenlenir (Yönetmelik Md. 4/1-ff). Sürücüye aittir, sınavla alınır, 5 yıl geçerlidir (ADR 8.2.2.8) ve tehlikeli madde taşıyan aracı kullanmak için zorunludur (Md. 5/4). Geçerli SRC5 taşıyan sürücü, işletme içi 1.3 eğitim yönergesinin kapsamı dışındadır (Yönerge Md. 2/2-a).

ADR Bölüm 1.3 eğitimi ise sürücü dışındaki personel içindir ve işletme tarafından verdirilir; yönergedeki sınav da Bakanlık sınav salonunda değil, eğitimin sonunda yapılır (Yönerge Md. 5/4).

Yani bir nakliye firmasında sürücüler SRC5 taşır; yükleme ve planlama personeli 1.3 eğitimi alır. Sürücünün SRC5'i, deponun eğitim yükümlülüğünü kapatmaz. Tersi de geçerli. SRC5'in ne olduğunu ADR nedir sayfasında anlattık.

Eğitim kayıtları: ne tutulur, kim tutar, ne kadar süreyle saklanır?

Kayıt, eğitimin kendisi kadar önemlidir. Tutulması gerekenler:

  • Eğitimin tarihi ve süresi.
  • Katılımcı listesi ve imzalar.
  • Eğitim bölümleri (genel bilinçlendirme ve emniyet, göreve özgü).
  • Eğitmenin kimliği ve yetkisi.
  • Varsa değerlendirme sonucu ve tamamlama belgesi.

ADR 1.3.3 kayıtların işverence tutulmasını, istendiğinde çalışana ve yetkili makama verilmesini ve yeni işe girişte doğrulanmasını ister; saklama süresini yetkili makama bırakır. Türkiye'de süre bellidir: 2025 Yönergesi Md. 5/8, ilave eğitimler dahil eğitim kayıtlarının fiziki veya dijital ortamda en az 5 yıl saklanmasını ister. TMGD Hizmetleri Yönetmeliği Md. 16/8 de TMGDK'nın eğitim ve ziyaret kayıtları dahil tüm belgeleri fiziki ve/veya dijital ortamda 5 yıl saklamasını zorunlu kılar. Danışmanın görevleri arasında da çalışanların mevzuat değişikliklerini kapsayan uygun eğitimi almasının ve bu eğitim kayıtlarının tutulmasının izlenmesi yer alır (ADR 1.8.3.3; Yönetmelik Md. 27/1-b).

Beş yıl. İki taraf. Aynı kayıt. Aynı denetim.

Eğitim verilmezse ne olur? Denetim ve idari para cezası

Yönetmelik Md. 36/1-r, 27. maddenin (b) bendine aykırı hareket eden işletme ve TMGDK'ya idari para cezası öngörür; 17/10/2026 tarihli değişiklikle yeniden yazılan metinde tutar her biri için 12.758 TL'dir. Yani eğitim eksikliği hem işletmeye hem danışmanlık kuruluşuna kesilir. TMGD'den muaf TMFB sahibinin Md. 7/9'a aykırılığı da 12.758 TL'dir (Md. 36/1-ç).

Tutar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır (Md. 36/6). Bent bent tutarları ve 2026'daki iki değişikliği idari para cezaları sayfasında ayrıntılı anlattık.

Denetim yerinde ya da elektronik ortamda yapılabilir. Eğitim kaydı istenir; kayıt yoksa eğitim verilmemiş kabul edilir. Sözlü "biz anlattık" beyanı tutanağa girmez.

TMGD ve TMGDK'nın eğitimdeki rolü

Eğitimi kim verir? 2025 Yönergesi bu soruyu düzenler. Eğitim verecek kişide geçerli TMGD ya da TMGDE sertifikası zorunludur (Md. 7/1); eğitimi TMGD istihdam eden TMFB sahibi işletmeler, TMGDK'lar ve TMGDEK'ler verebilir (Md. 5/7).

Süreç de tanımlıdır. Eğitim dönemi kamu.turkiye.gov.tr üzerinden açılır; eğitimi verecek kişi e-Devlet'ten onaylamazsa dönem otomatik iptal olur (Md. 11/1 ve 11/6). Dönem başına en az 1, en fazla 30 katılımcı; bildirim eğitimden en az 3 gün önce (Md. 11/3 ve 11/7). Onaysız dönem, verilmemiş eğitim demektir.

Bu yüzden eğitim, danışmanlık sözleşmesinden ayrı bir "paket" değildir. Ayda en az 18 saatlik hizmetin içinde eğitim planlaması, oturumlar ve kayıt denetimi vardır. Eğitimi ayrı fiyatlayan bir teklif aldığınızda, danışmanlık sözleşmesinin kapsamını yeniden okuyun.

TMFB'niz varsa yükümlülüğünüz ne? 20 ton ve 50 ton eşikleri

Yönetmelikteki eğitim bentleri (Md. 7/9, 27/1-b) ve 2025 Yönergesi TMFB sahibi işletmelere yöneliktir. Taşımacı miktara bakılmaksızın TMFB alır; diğerleri son bir takvim yılında 20 ton ve üzeri alım, gönderim ya da paketleme, yükleme, doldurma veya boşaltma yaptığında alır ve eşik her faaliyet için ayrı hesaplanır (Md. 7/1-a, b, c, ç). 1.4S dışındaki Sınıf 1 ile 1.7.1 kapsamı dışındaki Sınıf 7'de miktara bakılmaz (Md. 7/1-d).

TMFB alan işletmelerden yalnızca üç grup TMGD hizmetinden muaftır: kapasitesi 50 tonun altındaki sadece taşımacılar, sadece alıcı ve tank konteyner işletmecileri, bu ikisinin kombinasyonu (Md. 8/1). Muaf olanlar da personelini eğitir (Md. 7/9). Muaf olmayanlar ise 30 gün içinde danışman atar ve eğitimi danışman eliyle planlar (Md. 8/4).

Durum Eğitim yükümlülüğü Kim planlar
TMFB var, TMGD zorunlu Evet, Md. 27/1-b TMGD / TMGDK ile işletme, müşterek
TMFB var, TMGD muaf Evet, Md. 7/9 İşletme
TMFB yok Yönetmelikte ayrı eğitim bendi yok; ADR 1.3 yine uygulanır Önce belge ihtiyacı kontrol edilir

ASAL TMGD ile tehlikeli madde eğitimi süreci

Hizmet bölgemiz İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne'dir. Eğitim, danışmanlık hizmetimizin içinde şöyle işler:

  1. Görev haritası: Tesiste tehlikeli maddeyle temas eden her pozisyon çıkarılır; kimin hangi başlıkta eğitim alacağı belirlenir.
  2. Takvim: İşe giriş eğitimleri ve iki yıllık periyodik eğitimler yazılı olarak planlanır; dönem kamu.turkiye.gov.tr üzerinden en az 3 gün önce açılır.
  3. Oturumlar: Genel farkındalık, göreve özgü ve emniyet başlıkları tesiste, vardiya düzenine uygun saatlerde verilir.
  4. Sınav ve belge: 20 soruluk sınav, 60 puan eşiği; geçenlere 2 yıl geçerli tamamlama belgesi.
  5. Kayıt: Katılım listesi, imza, içerik ve belgeler; işletmeye ve TMGDK arşivine 5 yıl saklanmak üzere teslim edilir.
  6. Güncelleme: Yeni madde, yeni prosedür, görev değişikliği ya da mevzuat değişikliğinde eğitim tekrarı planlanır.

Sık sorulan sorular

Tehlikeli madde eğitimi kimler için zorunlu?

Gönderen, paketleyen, yükleyen, dolduran, boşaltan ve taşımacı işletmelerin tehlikeli madde süreçlerinde çalışan personeli için (Karayolu Yön. Md. 27/1-b). TMGD'den muaf TMFB sahipleri de personelini eğitir (Md. 7/9).

Eğitim kaç saat sürer?

2025 Yönergesi Md. 9'da sayılan eğitimlerin her biri için asgari 2 saat öngörür (Md. 10/1). Üstü, personelin görevine ve işletmenin risk profiline göre danışman tarafından planlanır.

SRC5 belgesi olan sürücü ayrıca 1.3 eğitimi alır mı?

SRC5, ADR Bölüm 8.2 kapsamında sürücü sertifikasıdır. Sürücü dışındaki personel için ADR 1.3 eğitimi ayrıca gerekir; ikisi birbirinin yerine geçmez.

Eğitim kayıtları ne kadar saklanır?

En az 5 yıl. Hem işletme ve TMGDK tarafında (Yönerge Md. 5/8) hem TMGDK'nın kendi arşivinde (TMGD Yön. Md. 16/8).

Eğitimi kim verebilir?

Geçerli TMGD veya TMGDE sertifikası olan kişiler; kurum olarak TMGD istihdam eden TMFB sahibi işletmeler, TMGDK'lar ve TMGDEK'ler (Yönerge Md. 5/7 ve 7/1). Dönem kamu.turkiye.gov.tr üzerinden açılır.

Eğitim verilmezse ceza var mı?

Evet. Md. 36/1-r, işletme ve TMGDK'ya ayrı ayrı 12.758 TL idari para cezası öngörür (17/10/2026 metni); tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.

Kaynaklar 10 resmî metin ve çapraz kontrol

Resmî

  1. Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik, RG 18/6/2022, sayı 31870: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220618-8.htm
  2. Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, RG 18/6/2022, sayı 31870: https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220618-7.htm
  3. UHDGM, ADR Bölüm 1.3 kapsamındaki eğitimin süresine ilişkin duyuru (13/1/2023): https://uhdgm.uab.gov.tr/duyurular/adr-bolum-13-kapsamindaki-egitimin-suresine-iliskin-duyuru/
  4. UHDGM, Karayolu Taşımacılığı Sürecinde Görev Alacak Kişilerin Eğitimi Hakkında Yönerge duyurusu (2025): https://uhdgm.uab.gov.tr/duyurular/tehlikeli-maddelerin-karayolu-tasimaciligi-surecinde-gorev-alacak-kisilerin-egitimi-hakkinda-yonerge-yururluge-girmistir
  5. UHDGM, yönerge hükümleri hakkında önemli duyuru: https://uhdgm.uab.gov.tr/duyurular/onemli-duyuru-tehlikeli-maddelerin-karayolu-tasimaciligi-surecinde-gorev-alacak-kisilerin-egitimi-hakkinda-yonerge-hukumleri-hakkinda
  6. Resmî Gazete, TMGD Tebliği değişikliği, 19/4/2017 (mülga, tarihsel; güncel dayanak ADR 1.3, 1.8.3.3 ve Yönetmelik Md. 27/1-b): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/04/20170419-10.htm
  7. UHDGM, Sıkça Sorulan Sorular: https://uhdgm.uab.gov.tr/egitim-ve-belgelendirme-daire-baskanligi/sikca-sorulan-sorular-ve-cevaplari/
  8. UHDGM, Karayolu Yönetmeliği resmî nüshası: https://uhdgm.uab.gov.tr/media/uhdgm/fxflxsb4/tehlikeli-maddelerin-karayolu-ile-tasinmasi-yonetmelik-62b01f085fe6c.pdf
  9. UHDGM, Eğitim Yönergesi metni (7/1/2025, Olur 2433928): https://uhdgm.uab.gov.tr/media/uhdgm/ylrpfcya/yonerge-removed-merged-1.pdf
  10. UNECE, ADR 2025, ECE/TRANS/352 (1.3, 1.8.3.3, 8.2.2.8): https://unece.org/transport/standards/transport/dangerous-goods/adr-2025-agreement-concerning-international-carriage
Hazırlayan ASAL TMGD Danışmanlık EkibiYayım Son güncelleme

Bu konuda sorunuz mu var?

Kısaca yazın; cevabı dayandığı maddeyle birlikte gönderelim.

Bu alan gerekli.
Bu alan gerekli.
Bu alan gerekli.

Bu form bilgilerinizi kendisi kaydetmez. Mesajınız WhatsApp ya da e-posta uygulamanızda hazır açılır; göndermeden önce görebilirsiniz.

Mesajınız hazır. Nasıl göndermek istersiniz?

Mevzuat bilgileri yayım tarihindeki Resmî Gazete metinlerine ve UHDGM duyurularına dayanır; ceza tutarları 17/10/2026 tarihli ve 33403 sayılı değişiklik metnindeki değerlerdir ve her yıl yeniden değerleme oranında artar; uygulanan tutar için tutanak esastır.

Size hangisi gerekiyor?

Faaliyetinizi ve yıllık miktarınızı seçin; belge, danışman, muafiyet raporu ve eğitim yükümlülüğünü maddesiyle görün.

Ne iş yapıyorsunuz? Birden fazla seçilebilir
34ton
30ton
Faaliyet belgesiTMGD hizmetiMuafiyet raporuADR 1.3 eğitimi

    Sonucu danışmana sor

    Ön değerlendirmedir. Kesin sonuç sevk irsaliyeleri ve depo kayıtları üzerinden yapılan EK-3 tespitiyle çıkar. Dayanak: Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik, RG 18/6/2022, sayı 31870.

    Tehlikeli madde eğitimi için teklif alın.

    Faaliyet belgenizi ya da son yılın sevk kayıtlarını paylaşın. Kapsamı, süreleri ve dayandığı maddeleri yazılı olarak bildirelim.