İçindekiler
- IBC nedir?
- IBC üzerindeki UN işareti nasıl okunur?
- IBC'de son muayene ve test tarihi nerede yazar?
- IBC muayenesi ne zaman yapılır?
- Plastik IBC kaç yıl kullanılır?
- Muayene tarihi geçmiş IBC doldurulabilir mi?
- Onarım?
- Türkiye'de IBC muayenesini kim yapar?
- IBC kullanımında sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- IBC, sıvı ve katılar için en fazla 3 m³ hacimli, mekanik elleçleme için tasarlanmış rijit ya da esnek ambalajdır (ADR 1.2.1).
- Metal, rijit plastik ve kompozit IBC'ler hizmete girmeden önce ve en geç beş yılda bir tam muayeneden, en geç iki buçuk yılda bir ara muayeneden geçer; sıvı IBC'lerde aynı aralıkla sızdırmazlık testi yapılır (ADR 6.5.4.4).
- Son muayene ya da test tarihi, IBC'nin ek işaretlerinde ay ve yıl olarak yazar (ADR 6.5.2.2.1).
- Rijit plastik IBC ve kompozit IBC'nin plastik iç kabı, üretimden itibaren beş yıl kullanılabilir (ADR 4.1.1.15).
- Muayene tarihi geçmiş IBC doldurulamaz; tarihten önce doldurulmuşsa en fazla üç ay daha taşınabilir (ADR 4.1.2.2).
- Kompozit IBC'de orijinal olmayan iç kap takmak onarım sayılmaz (ADR 1.2.1, "Repaired IBC").
Bin litrelik kafesli IBC boşaldığında çoğu işletme onu yıkar, yeniden doldurur ve sevk eder. Sorun, bu IBC'nin üzerinde iki ayrı tarihin işlemesidir: periyodik muayene tarihi ve plastik iç kabın beş yıllık kullanım süresi. İkisinden biri dolmuşsa IBC tehlikeli madde için kullanılamaz.
Bu sayfa IBC işaretinin ve ek işaretlerin nasıl okunduğunu, 2,5 ve 5 yıllık muayene düzenini, onarım ve iç kap değişimini ADR 2025 paragraf numaralarıyla anlatır. Varil ve bidon işaretinin temellerine (X, Y, Z harfleri, paketleme grupları) burada yeniden girmiyoruz; onları paketleme grupları ve UN ambalaj işareti yazısında anlattık.
IBC nedir, hangi kaplar IBC sayılır?
IBC (orta boy dökme yük konteyneri), Bölüm 6.1 ambalajları dışında kalan, mekanik elleçleme için tasarlanmış ve Bölüm 6.5 testlerine dayanıklı rijit ya da esnek taşınabilir ambalajdır (ADR 1.2.1). Portatif tank ve tank konteynerler IBC sayılmaz (Not 1). Paketleme grubu II ve III sıvı ve katılar için hacmi en fazla 3 m³'tür. Paketleme grubu I katılar için sınır, metal IBC'de 3 m³, esnek, rijit plastik, kompozit, mukavva ve ahşap IBC'de 1,5 m³'tür.
IBC'ler metal, esnek, rijit plastik, kompozit, mukavva ve ahşap olarak ayrılır. Bu sayfadaki muayene kuralları yalnızca metal, rijit plastik ve kompozit IBC'ler içindir (6.5.4.4.1). Bir maddenin IBC ile taşınıp taşınamayacağını Tablo A'nın 8. sütunundaki "IBC" ile başlayan ambalajlama talimatı söyler; satırın nasıl okunduğunu UN numarası nedir yazısında gösterdik. Örneğin paketleme grubu II'deki UN 1263 boya (50 °C'de buhar basıncı 110 kPa'yı aşmayan satır) için IBC02 talimatı metal (31A, 31B, 31N), rijit plastik (31H1, 31H2) ve kompozit (31HZ1) IBC'lere izin verir.
IBC üzerindeki UN işareti nasıl okunur?
IBC'nin ana işareti, ADR 6.5.2.1.1'deki sekiz bilginin (a)'dan (h)'ye bu sırayla, eğik çizgi ya da boşlukla ayrılarak yazılmasıdır. Sıra, varil işaretinden farklıdır: IBC'de yoğunluk ve test basıncı ana işarette yer almaz, buna karşılık üretim ayı, istifleme test yükü ve azami brüt kütle yazılır.
IBC kodu iki rakam ve harflerden oluşur (6.5.1.4). İlk iki rakam türü gösterir: 11 yerçekimiyle doldurulan ya da boşaltılan katılar, 21 10 kPa'yı aşan basınçla doldurulan ya da boşaltılan katılar, 31 sıvılar, 13 esnek IBC. Harf malzemedir: A çelik, B alüminyum, H plastik, G mukavva. Kompozit IBC'de iki harf yan yana gelir; ilki iç kabın, ikincisi dış kafesin malzemesidir (6.5.1.4.2). Son rakam kategoridir: 31H1 yapısal donanımlı, 31H2 kendi başına duran rijit plastik IBC'dir. Kompozit IBC'de 1 rijit, 2 esnek plastik iç kabı gösterir (31HZ1, 31HZ2).
Sahada en sık görülen bin litrelik kafesli IBC'nin kodu 31HA1'dir: sıvı için, rijit plastik iç kaplı, çelik dış kafesli kompozit IBC. Aşağıdaki işaret temsilîdir; "ABC 1234" gerçek bir üretici kodu değildir.
| Parça | Örnek: UN 31HA1/Y/03 24/TR/ABC 1234/10800/1200 | Dayanak |
|---|---|---|
| UN | BM ambalaj sembolü; kabartma metal IBC'de "UN" harfleri | 6.5.2.1.1 (a) |
| 31HA1 | Sıvı için, rijit plastik iç kaplı, çelik kafesli kompozit IBC | 6.5.2.1.1 (b), 6.5.1.4.3 |
| Y | Paketleme grubu II ve III için onaylı tasarım tipi | 6.5.2.1.1 (c) |
| 03 24 | Üretim ayı ve yılı: Mart 2024 | 6.5.2.1.1 (d) |
| TR | İşareti yetkilendiren devlet: Türkiye | 6.5.2.1.1 (e) |
| ABC 1234 | Üretici adı ya da sembolü ve yetkili otoritenin verdiği tanıtım (temsilî) | 6.5.2.1.1 (f) |
| 10800 | İstifleme test yükü, kg; istiflenemeyen IBC'de "0" | 6.5.2.1.1 (g) |
| 1200 | İzin verilen azami brüt kütle, kg | 6.5.2.1.1 (h) |
ADR'nin kendi örneği aynı yapıdadır: "31HA1/Y/05 01 D/Muller 1683 10800/1200" (6.5.2.1.1).
İki ayrıntı işareti tamamlar. Birincisi, IBC'de X harfi yalnızca katılar için verilir (6.5.2.1.1 (c) (i)); sıvı IBC'si en fazla Y harfi taşır, bu yüzden paketleme grubu I sıvı IBC ile taşınamaz. İkincisi, istifleme test yükü ile üstüne konabilecek yük aynı şey değildir. İstif sembolünde yazan kütle, tasarım tipi testindeki yükün 1,8'e bölünmüş değerini aşamaz (6.5.2.2.2). Örnekte 10.800 ÷ 1,8 = 6.000 kg'dır; bu da 1.200 kg brüt kütleli beş IBC'ye karşılık gelir.
IBC'de son muayene ve test tarihi nerede yazar?
Son sızdırmazlık testi ve son muayene tarihi, IBC'nin ek işaretleri arasında ay ve yıl olarak yazar (ADR 6.5.2.2.1). Bu bilgiler, kalıcı olarak takılmış, korozyona dayanıklı bir plaka üzerinde bulunabilir.
Ek işaretlerin hangi IBC türünde zorunlu olduğu 6.5.2.2.1'deki tabloda yazar:
| Ek işaret | Metal | Rijit plastik | Kompozit | Mukavva | Ahşap |
|---|---|---|---|---|---|
| 20 °C'de litre cinsinden hacim | X | X | X | ||
| Kg cinsinden dara | X | X | X | X | X |
| Test (gösterge) basıncı, uygulanıyorsa | X | X | |||
| Azami doldurma / boşaltma basıncı, uygulanıyorsa | X | X | X | ||
| Gövde malzemesi ve asgari et kalınlığı | X | ||||
| Son sızdırmazlık testi tarihi, uygulanıyorsa (ay, yıl) | X | X | X | ||
| Son muayene tarihi (ay, yıl) | X | X | X | ||
| Üretici seri numarası | X |
Kompozit IBC'nin plastik iç kabı da ayrıca işaretlenir: IBC kodu, paketleme grubu harfi, iç kabın üretim tarihi, devlet ve üretici. BM sembolü iç kaba konmaz (6.5.2.2.4). İç kabın üretim tarihi, IBC'nin ana işaretindeki tarihten farklı olabilir (6.5.2.2.4, Not 2). Beş yıllık süreyi hesaplarken esas alınacak tarih budur.
IBC muayenesi ne zaman yapılır? 2,5 ve 5 yıllık düzen
Her metal, rijit plastik ve kompozit IBC, yetkili otoritenin kabul edeceği biçimde iki ayrı periyotta muayene edilir: hizmete girmeden önce ve en geç beş yılda bir tam muayene, en geç iki buçuk yılda bir ara muayene (ADR 6.5.4.4.1). Sıvı IBC'leri ile basınçla doldurulan ya da boşaltılan katı IBC'leri ayrıca ilk kullanımdan önce ve en geç iki buçuk yılda bir sızdırmazlık testinden geçer (6.5.4.4.2).
| Kontrol | Ne zaman | Kapsam | Dayanak |
|---|---|---|---|
| İlk muayene | Hizmete girmeden önce (yeniden üretim sonrası dâhil) | Tasarım tipine ve işarete uygunluk, iç ve dış durum, servis ekipmanının çalışması | 6.5.4.4.1 (a) |
| 5 yıllık periyodik muayene | En geç beş yılda bir | İlk muayeneyle aynı kapsam | 6.5.4.4.1 (a) |
| 2,5 yıllık ara muayene | En geç iki buçuk yılda bir | Dış durum ve servis ekipmanının çalışması | 6.5.4.4.1 (b) |
| Sızdırmazlık testi | İlk taşımadan önce ve en geç iki buçuk yılda bir | En az 10 dakika, en az 20 kPa (0,2 bar) hava basıncı; hava kaçağı olmamalı | 6.5.4.4.2, 6.5.6.7.3 |
| Onarım sonrası | Her onarımdan sonra, yeniden kullanımdan önce | 6.5.4.4'teki testlerin ve muayenelerin tamamı | 6.5.4.5.2 |
Sızdırmazlık testinde IBC birincil alt kapağıyla test edilir; kompozit IBC'nin iç kabı, sonucu etkilemiyorsa dış kafes olmadan test edilebilir (6.5.4.4.2).
Her muayene ve test için bir rapor düzenlenir ve IBC sahibi bu raporu en az bir sonraki muayene ya da teste kadar saklar. Rapor, sonuçları ve işi yapan tarafı gösterir (6.5.4.4.3). Onarımdan sonra yapılan tam test ve muayene, 2,5 ve 5 yıllık periyodik kontrolün yerine sayılabilir (6.5.4.5.4).
Esnek, mukavva ve ahşap IBC'ler bu periyodik düzenin dışındadır. Yine de doldurmadan önce her IBC korozyon, kirlenme ve hasar yönünden, her IBC'nin servis ekipmanı da doğru çalışma yönünden kontrol edilir (4.1.1.9).
Plastik IBC kaç yıl kullanılır? Muayene tarihi ile birlikte hesap
Rijit plastik IBC'ler ve plastik iç kaplı kompozit IBC'ler, yetkili otorite aksini onaylamadıkça, kabın üretim tarihinden itibaren beş yıl tehlikeli madde taşımada kullanılabilir (ADR 4.1.1.15). Taşınan maddenin niteliği daha kısa bir süre gerektiriyorsa o süre geçerlidir. Kompozit IBC'de süre iç kabın üretim tarihinden başlar (4.1.1.15, Not).
Daha kısa süreye örnek: yüzde 55'ten fazla nitrik asit içeren UN 2031 için bu süre iki yıldır (IBC02, B15).
Muayene takvimi ile kullanım süresi birbirinden bağımsız işler; IBC, ikisinden hangisi önce dolarsa o tarihte tehlikeli madde için kullanılamaz hâle gelir. Yukarıdaki temsilî 31HA1 IBC'yi ele alalım: iç kap ve IBC Mart 2024'te üretilmiş, ilk muayene ve sızdırmazlık testi aynı ay yapılmış; ana işarette ve ek işaret plakasında "03 24" yazıyor.
| Kontrol noktası | Hesap | Son tarih |
|---|---|---|
| 2,5 yıllık ara muayene ve sızdırmazlık testi | Mart 2024 + 30 ay | Eylül 2026 |
| Tarihten önce doldurulmuş IBC'nin taşınması | Eylül 2026 + en fazla 3 ay | Aralık 2026 |
| 5 yıllık periyodik muayene | Mart 2024 + 5 yıl | Mart 2029 |
| Plastik iç kabın kullanım süresi | Mart 2024 + 5 yıl | Mart 2029 |
Bu tabloyu bugün, 4 Kasım 2026'da okuyan bir depo sorumlusu için sonuç açıktır: ara muayene en geç Eylül 2026'da yapılmadıysa bu IBC artık doldurulamaz. Tarih dolmadan önce doldurulup depoda bekleyen IBC ise en geç Aralık 2026'ya kadar taşınabilir. İkinci ders: bu örnekte beş yıllık muayene ile plastik iç kabın kullanım süresi aynı tarihe denk gelir; yetkili otorite daha uzun süre onaylamadıkça IBC beşinci yılın sonunda tehlikeli madde taşımadan çıkar.
Muayene tarihi geçmiş IBC doldurulabilir mi?
Hayır. Son periyodik test ya da muayenenin geçerlilik tarihi geçmiş bir IBC doldurulamaz ve taşımaya sunulamaz (ADR 4.1.2.2). Aynı paragraf, onarım ya da yeniden üretimden sonra yeniden kullanımdan önce de muayene ve test ister.
4.1.2.2 üç istisna tanır:
- Tarihten önce doldurulmuş IBC: Son periyodik test ya da muayenenin geçerlilik tarihinden en fazla üç ay sonrasına kadar taşınabilir.
- Boşaltılmış, temizlenmemiş IBC (a): Yeniden doldurmadan önce gerekli test ya da muayeneyi yaptırmak amacıyla taşınabilir.
- Geri dönüş ve bertaraf (b): Yetkili otorite aksini onaylamadıkça, tehlikeli maddenin ya da kalıntının uygun bertaraf veya geri dönüşüm için geri gönderilmesi amacıyla, tarihin geçmesinden itibaren en fazla altı ay taşınabilir.
Üçüncü istisnada taşıma evrakına şu ifade eklenir: "CARRIAGE IN ACCORDANCE WITH 4.1.2.2 (b)" (ADR 5.4.1.1.11). Evrakın diğer zorunlu bilgilerini tehlikeli madde taşıma evrakı yazısında anlattık.
Üç aylık süre, tarih geçmeden önce dolu olan IBC'nin yolculuğunu tamamlaması içindir. Muayenesi geçmiş IBC'yi bugün doldurup "üç ay hakkımız var" demek, 4.1.2.2'nin ilk cümlesine aykırıdır.
Onarım, iç kap değişimi ve yeniden üretim arasındaki fark nedir?
ADR, IBC üzerinde yapılan işleri üç kavramla ayırır: rutin bakım, onarım ve yeniden üretim (ADR 1.2.1). Hangisinin yapıldığı, IBC'nin hangi testten geçeceğini ve üzerine hangi işaretin konacağını belirler. Varil ve bidonlar için kullanılan "yeniden şartlandırılmış ambalaj" (reconditioned packaging) kavramı IBC'ler için kullanılmaz.
| İşlem | Kapsam (ADR 1.2.1) | Sonrasında | İşaret |
|---|---|---|---|
| Rijit IBC'de rutin bakım | Temizlik; kapak, conta ve servis ekipmanının orijinal üretici şartnamesine uygun parçayla sökülüp takılması ya da değiştirilmesi (sızdırmazlık doğrulanarak); bacak, kaldırma yeri gibi taşıyıcı olmayan yapının düzeltilmesi | Sızdırmazlığın doğrulanması | Bakımı IBC sahibi dışında biri yaptıysa devlet ve bakımı yapanın adı ya da sembolü (4.1.2.4) |
| Onarım | Darbe, korozyon, gevreklik gibi nedenlerle tasarım tipine geri getirme; kompozit IBC'de iç kabın aynı üreticinin orijinal tasarım tipine uygun kabıyla değişimi | 6.5.4.4'teki tüm test ve muayeneler, rapor (6.5.4.5.2) | Devlet, işi yapan taraf, ay ve yıl (6.5.4.5.3) |
| Yeniden üretim | UN tipi olmayan IBC'den UN tipi üretmek ya da bir UN tasarım tipinden başkasına dönüştürmek | Yeni IBC ile aynı kurallar; hizmete girmeden önce ilk muayene (6.5.4.4.1 (a)) | Kompozit IBC'de eski işaret kaldırılır ya da okunmaz hâle getirilir, yeni işaret konur (6.5.2.4) |
Tanımın en önemli cümlesi şudur: rijit plastik IBC'nin gövdesi ve kompozit IBC'nin iç kabı onarılamaz (1.2.1). Hasarlı gövde ve iç kap değiştirilir (6.5.4.5.1).
İç kap değişimi sahada "şişe değişimi" olarak bilinir. Yeni şişe, aynı üreticinin orijinal tasarım tipine uygun bir iç kapsa işlem onarımdır: IBC tam test ve muayeneden geçer ve onarım işareti alır. Başka bir üreticinin ya da başka bir tasarım tipinin şişesi takılmışsa işlem onarım tanımına girmez. IBC artık eski tasarım tipine uymaz; eski UN işareti bu kabı belgelemez. Böyle bir IBC ancak yeniden üretim olarak, kendi tasarım tipi testlerine ve işaretine sahipse tehlikeli madde için kullanılabilir.
Türkiye'de IBC muayenesini kim yapar, sorumluluk kimdedir?
Türkiye'de IBC'lerin ilk, ara ve periyodik test ve muayeneleri ile tasarım tip onayları ve hizmete alma doğrulaması, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ya da Bakanlıkça yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar tarafından, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yapılır (Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik Md. 5/6; RG 6/2/2025, sayı 32805 değişikliğiyle). Bakanlık bu işler için kamu kurumlarını ya da TÜRKAK tarafından TS EN ISO/IEC 17020'ye göre akredite muayene kuruluşlarını yetkilendirebilir (Md. 37/1).
IBC'yi muayeneye vermeden önce kuruluşun bu kapsamda Bakanlık yetkisi olup olmadığını sorun; plakaya tarih yazılmış olması tek başına yeterli değildir. Kuruluş adı vermiyoruz; güncel yetki durumu Bakanlıktan teyit edilmelidir.
Yükümlülük zincirde birden fazla tarafa yazılmıştır:
- Gönderen maddenin özelliğine uygun sertifikalı ambalajı kullanmakla yükümlüdür (Md. 18/1-ç).
- Paketleyen sertifikalı ambalaj kullanır ve ADR 4.1 paketleme talimatlarına uyar (Md. 19/1-a, c).
- Yükleyen hasarlı ya da sızdırma riski taşıyan ambalajı hasar giderilene kadar yüklemez (Md. 20/1-a).
Gönderenin Md. 18/1-ç'ye aykırılığı, 17/10/2026 metnine göre bent başına 9.473 TL'dir (Md. 36/1-h). Paketleyen ve yükleyen kendi bentlerinden (36/1-j ve k) ayrıca cezalandırılır. Kanun düzeyinde 655 sayılı KHK Md. 28/A (c), muayene şartlarını sağlamayan ambalajla taşımaya işletme tarafı için her aykırılıkta 4.500 – 90.000 TL aralığı koyar. Ayrıntısı idari para cezaları sayfasındadır. Tarafların görev dağılımını gönderen, yükleyen ve boşaltan yükümlülükleri yazısında anlatıyoruz.
IBC kullanımında sık yapılan yanlışlar nelerdir?
En sık yanlış, muayene tarihi geçmiş IBC'yi yıkayıp yeniden doldurmaktır; ADR 4.1.2.2 bunu açıkça yasaklar. Sahada gördüğümüz diğer hatalar:
- Plakadaki tarihe bakıp iç kabın tarihini atlamak. Beş yıllık süre iç kabın üretim tarihinden başlar (4.1.1.15, Not). İç kabın işareti ana işaretten farklı bir tarih taşıyabilir (6.5.2.2.4, Not 2).
- Orijinal olmayan şişe takmak. Kompozit IBC'de iç kap ancak aynı üreticinin orijinal tasarım tipine uygun kabıyla değiştirilirse onarım sayılır (1.2.1). Başka bir şişe, IBC'yi işaretinin belgelemediği bir kaba dönüştürür.
- İç kabı yamalamak. İç kap ve rijit plastik gövde onarılamaz, değiştirilir (1.2.1).
- Onarımdan sonra test yaptırmamak. Her onarımdan sonra 6.5.4.4'teki tüm test ve muayeneler yapılır ve rapor hazırlanır (6.5.4.5.2).
- Raporu saklamamak. Muayene ve test raporu, IBC sahibi tarafından en az bir sonraki kontrole kadar saklanır (6.5.4.4.3).
- Paketleme grubu I sıvıyı IBC'ye koymak. IBC'de X harfi yalnızca katılar için verilir (6.5.2.1.1 (c) (i)); sıvı IBC'si paketleme grubu I'i karşılamaz.
- Statik elektriği unutmak. Parlama noktası 60 °C ve altındaki sıvılarda ya da toz patlamasına yatkın tozlarda, tehlikeli elektrostatik boşalmayı önleyecek önlem alınır (4.1.2.1). Yaygın önlem, doldurma sırasında topraklamadır.
- Tek yüze etiket yapıştırmak. Hacmi 450 litreyi aşan IBC'ler iki karşılıklı yüzde işaretlenir ve etiketlenir (5.2.1.4, 5.2.2.1.7). Aracın plakası ise ambalajlı taşımada, 1.1.3.6 muafiyeti uygulanmıyorsa, numarasız turuncu plakadır; ayrıntısı turuncu plaka yazısında.
ASAL TMGD, İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ, Kırklareli ve Edirne'de tehlikeli madde güvenlik danışmanlığı kapsamında işletmedeki IBC'lerin muayene ve kullanım süresi takibini kayıt altına alır.
Sık sorulan sorular
IBC muayenesi kaç yılda bir yapılır?
Metal, rijit plastik ve kompozit IBC'ler en geç iki buçuk yılda bir ara muayeneden, en geç beş yılda bir tam muayeneden geçer (ADR 6.5.4.4.1). Sıvı IBC'lerinde ayrıca en geç iki buçuk yılda bir sızdırmazlık testi yapılır (6.5.4.4.2).
Muayene tarihi geçmiş IBC ile taşıma yapılabilir mi?
Tarih geçtikten sonra IBC doldurulamaz. Tarihten önce doldurulmuşsa en fazla üç ay daha taşınabilir; boşaltılmış, temizlenmemiş IBC muayeneye götürülebilir; tehlikeli madde ya da kalıntısını bertaraf veya geri dönüşüm için geri göndermek amacıyla en fazla altı ay taşınabilir (ADR 4.1.2.2).
Plastik IBC kaç yıl kullanılabilir?
Yetkili otorite aksini onaylamadıkça üretim tarihinden itibaren beş yıl; madde daha kısa bir süre gerektiriyorsa o süre (ADR 4.1.1.15). Kompozit IBC'de süre iç kabın üretim tarihinden başlar.
IBC sızdırmazlık testi nasıl yapılır?
IBC en az 10 dakika boyunca en az 20 kPa (0,2 bar) hava basıncıyla test edilir ve hava kaçağı olmamalıdır (ADR 6.5.6.7.3). Hava basıncı farkı ölçümü, suya daldırma ya da metal IBC'de sabun çözeltisi kullanılabilir.
Kompozit IBC'nin iç kabı değiştirilebilir mi?
Evet, ama yalnızca aynı üreticinin orijinal tasarım tipine uygun bir iç kapla; bu işlem onarım sayılır ve IBC tam test ve muayeneden geçer (ADR 1.2.1, 6.5.4.5.2). Başka bir kap takılması onarım sayılmaz.
31HA1 kodu ne anlama gelir?
Sıvı için (31), plastik iç kaplı (H), çelik dış kafesli (A) ve iç kabı rijit (1) kompozit IBC demektir (ADR 6.5.1.4.3).
Türkiye'de IBC muayenesini kim yapar?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ya da Bakanlıkça yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre yapar (Yönetmelik Md. 5/6). Muayeneden önce kuruluşun bu kapsamdaki yetkisi teyit edilmelidir.
Kaynaklar 5 resmî metin ve çapraz kontrol
Resmî
- ADR 2025, ECE/TRANS/352 Cilt I ve II, BM Dijital Kütüphanesi (1.2.1 IBC, onarım, yeniden üretim ve rutin bakım tanımları; 4.1.1.9, 4.1.1.15, 4.1.2.1–4.1.2.4; IBC02; 5.2.1.4, 5.2.2.1.7, 5.4.1.1.11; 6.5.1.4, 6.5.2.1, 6.5.2.2, 6.5.2.4, 6.5.4.4, 6.5.4.5, 6.5.6.6.4, 6.5.6.7): https://digitallibrary.un.org/record/4068196/files/ECE_TRANS_352-EN.pdf
- UNECE, ADR 2025 dosyaları ve değişiklikleri: https://unece.org/adr-2025-files
- Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik, RG 18/6/2022, sayı 31870 (Md. 5/3, 5/6, 18, 19, 20, 37): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220618-8.htm
- Değişiklik Yönetmeliği, RG 6/2/2025, sayı 32805 (Md. 5/6'ya "hizmete alma doğrulaması" ve usul ve esaslar ibaresi): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/02/20250206-3.htm
- Değişiklik Yönetmeliği, RG 17/10/2026, sayı 33403 (Md. 36/1 yeni metni, 36/1-h tutarı): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261017-9.htm
Çapraz kontrol
- ADR 2025, ECE/TRANS/352 Fransızca resmî metin, BM Dijital Kütüphanesi: https://digitallibrary.un.org/record/4068196/files/ECE_TRANS_352-FR.pdf
- Birleşik Krallık, Carriage of Dangerous Goods Guidance Note 10: IBC'lerin ilk ve periyodik muayene ve test yöntemleri: https://www.gov.uk/government/publications/carriage-of-dangerous-goods-guidance-note-10/methods-for-initial-and-periodic-examination-and-testing-of-individual-ibcs
Paragraf numaraları BM'nin yayımladığı ADR 2025 İngilizce resmî metnine (ECE/TRANS/352) dayanır; yönetmelik maddeleri Resmî Gazete metinlerindendir. Örnek IBC işaretindeki üretici kodu ve tarihler temsilîdir; bir IBC'nin kullanılabilirliği için kendi işareti, plakası ve muayene raporu esastır. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir.









