İçindekiler
- ADR tank kodu nedir ve dört parçası ne anlama gelir?
- LGBF?
- Tank hiyerarşisi nedir?
- Tablo A sütun (13)
- UN 1203 benzin ve UN 1830 sülfürik asit satırı nasıl okunur?
- Tank muayenesi ne zaman yapılır?
- Tank plakasında ne yazar?
- ADR uygunluk belgesi nedir?
- Tank kodu ve muayenede sık yapılan yanlışlar nelerdir?
- Sık sorulan sorular
Kısaca
- ADR tank kodu, Tablo A sütun (12)'de yazan dört parçalı koddur: tank tipi, hesaplama basıncı, açıklıklar ve emniyet tertibatı (ADR 4.3.4.1.1).
- Sütun (12)'deki kod kabul edilen en az sıkı tank tipidir; her parçası eşit ya da daha üst seviyede olan tank da kullanılabilir (tank hiyerarşisi, 4.3.4.1.2).
- Sütun (13)'teki TU kodları tankın kullanımına (4.3.5), TC, TE, TA, TT ve TM kodları yapım, ekipman, tip onayı, test ve işaretlemeye ilişkindir (6.8.4). Hiyerarşi bu özel hükümleri dikkate almaz.
- Sabit ve sökülebilir tanklar en geç 6 yılda periyodik muayeneden, ilk ya da periyodik muayeneden en geç 3 yıl sonra ara muayeneden geçer; tank-konteynerlerde süreler 5 ve 2,5 yıldır (6.8.2.4.2, 6.8.2.4.3).
- Son muayenenin tarihi ve türü tank plakasında yazar (6.8.2.5.1); dolduran ve taşımacı bunu plakadan kontrol eder (Yönetmelik Md. 21/1-b, 22/1-c).
- Tankerin ADR uygunluk belgesi yıllık teknik muayeneyle yenilenir ve en fazla bir yıl geçerlidir (ADR 9.1.2.3, 9.1.3.4; Yönetmelik Md. 4/1-b, 6/1).
Dolum tesisine gelen tankerde iki soru sorulur: Bu tank bu maddeye uygun mu ve muayenesi geçerli mi? İlk cevap tank kodunda, ikincisi tank plakasındadır. Kodu okuyamayan dolum sorumlusu, asit tankına benzin ile benzin tankına asit doldurmanın neden farklı sonuç verdiğini göremez.
Bu sayfa karayolu tanklarını (sabit tank yani tanker, sökülebilir tank ve tank-konteyner) ADR 2025 paragraf numaralarıyla anlatır: tank kodu, hiyerarşi, Tablo A sütun (12) ve (13), tank plakası, muayene süreleri ve ADR uygunluk belgesi. Örnek olarak UN 1203 benzin ve UN 1830 sülfürik asit satırlarını okuyoruz. Tablo A'nın tamamını UN numarası nedir, plakadaki numaraları turuncu plaka yazısında anlattık. Sınıf 2 gaz tankları ve UN portatif tankları (Bölüm 4.2 ve 6.7) kapsam dışıdır.
ADR tank kodu nedir ve dört parçası ne anlama gelir?
ADR tank kodu, bir maddenin ADR tankında taşınması için kabul edilen en az sıkı tank tipini dört parçalı bir kodla gösterir. Sınıf 1 ve 3–9 için kod Tablo A sütun (12)'de yazar; parçaların anlamı ADR 4.3.4.1.1'dedir. Sütun (12) boşsa madde ADR tankında taşınamaz (3.2.1).
Sınıf 2 gazların tank kodu ayrı bir sistemle 4.3.3.1.1'de kodlanır. Sütun (10)'daki T4, T8 gibi kodlar UN portatif tank talimatlarıdır; ADR tank kodu değildir.
| Parça | Ne anlatır | Kod | Anlamı (ADR 4.3.4.1.1) |
|---|---|---|---|
| 1 | Tank tipi | L | Sıvı hâldeki maddeler için tank (erimiş hâlde taşımaya verilen katılar dâhil) |
| 1 | Tank tipi | S | Katı hâldeki maddeler için tank (toz ya da granül) |
| 2 | Hesaplama basıncı | G | 6.8.2.1.14'teki genel şartlara göre asgari hesaplama basıncı |
| 2 | Hesaplama basıncı | 1.5, 2.65, 4, 10, 15, 21 | Bar cinsinden asgari hesaplama basıncı |
| 3 | Açıklıklar (6.8.2.2.2) | A | Alttan dolum ya da alttan boşaltma açıklığı, 2 kapamalı |
| 3 | Açıklıklar | B | Alttan dolum ya da alttan boşaltma açıklığı, 3 kapamalı |
| 3 | Açıklıklar | C | Üstten dolum ve boşaltma; sıvı seviyesinin altında yalnızca temizleme açıklıkları |
| 3 | Açıklıklar | D | Üstten dolum ve boşaltma; sıvı seviyesinin altında açıklık yok |
| 4 | Emniyet valfleri / tertibatları | V | 6.8.2.2.6'ya uygun nefeslik var, alev tutucu yok; ya da patlama basınç şokuna dayanıklı olmayan tank |
| 4 | Emniyet valfleri / tertibatları | F | 6.8.2.2.6'ya uygun nefeslik ve alev tutucu var; ya da patlama basınç şokuna dayanıklı tank |
| 4 | Emniyet valfleri / tertibatları | N | 6.8.2.2.6'ya uygun nefeslik yok ve tank hermetik kapalı değil |
| 4 | Emniyet valfleri / tertibatları | H | Hermetik kapalı tank (1.2.1) |
Hesaplama basıncı, gövdenin tasarımında kullanılan değerdir; çalışma basıncı değildir. "Nefeslik" (breather device), tankın iç basıncını dengeleyen havalandırma tertibatıdır. "Kapama", alt açıklıktaki seri kapatma elemanı sayısıdır: B kodlu tankta üç, A kodlu tankta iki.
LGBF, L4BN ve S2.65AN nasıl okunur?
Tank kodu soldan sağa, her harf ya da sayı kendi parçasının tablosundan okunur. LGBF sıvı, genel asgari hesaplama basınçlı, alttan 3 kapamalı, alev tutuculu nefeslikli tanktır. L4BN sıvı, 4 bar, alttan 3 kapamalı, nefesliksiz tanktır. S2.65AN ise katı madde için 2,65 bar, alttan 2 kapamalı, nefesliksiz tanktır.
| Kod | Parça 1 | Parça 2 | Parça 3 | Parça 4 | Nerede karşımıza çıkar |
|---|---|---|---|---|---|
| LGBF | L: sıvı | G: genel asgari basınç | B: alttan, 3 kapama | F: nefeslik ve alev tutucu | UN 1203 benzin (Tablo A sütun 12) |
| L4BN | L: sıvı | 4 bar | B: alttan, 3 kapama | N: nefeslik yok, hermetik değil | UN 1830 sülfürik asit (Tablo A sütun 12) |
| S2.65AN | S: katı | 2,65 bar | A: alttan, 2 kapama | N: nefeslik yok, hermetik değil | UN 0331 tahripli patlayıcı, tip B (Tablo A'da S2.65AN(+); 4.3.4.1.3) |
Sütun (12)'de tank kodundan sonra "(+)" işareti bulunan maddeler 4.3.4.1.3'teki özel kurallara tabidir. Bu tankların başka maddeler için dönüşümlü kullanımı, yalnızca tip onay sertifikasında belirtilmişse mümkündür. "(+)" görülen satırda tip onay belgesine bakılır.
Tank hiyerarşisi nedir, daha üst kodlu tank kullanılabilir mi?
Evet, kullanılabilir. ADR 4.3.4.1.2'ye göre Tablo A'da yazandan farklı kodlu bir tank da kullanılabilir; şartı, kodun dört parçasının her birinin Tablo A'daki koda göre en az eşdeğer güvenlik seviyesinde olmasıdır. Karşılaştırma parça parça yapılır ve tek bir parça bile alt seviyedeyse tank uygun değildir.
4.3.4.1.2'deki artan sıra şöyledir:
| Parça | Düşükten yükseğe sıra (4.3.4.1.2) |
|---|---|
| 1. Tank tipi | S → L |
| 2. Hesaplama basıncı | G → 1.5 → 2.65 → 4 → 10 → 15 → 21 bar |
| 3. Açıklıklar | A → B → C → D |
| 4. Emniyet valfleri / tertibatları | V → F → N → H |
ADR'nin kendi örnekleri iki tanedir (4.3.4.1.2): L10CN kodlu tank, L4BN kodu verilmiş bir maddeyi taşıyabilir. L4BN kodlu tank da SGAN kodu verilmiş bir maddeyi taşıyabilir.
Aynı mantığı bu yazının iki maddesine uygulayalım:
- L4BN tank, LGBF maddesi (benzin) için: L = L; 4 bar, G'den yüksek; B = B; N, F'den yüksek. Dört parça da geçer; tank kodu bakımından uygundur.
- LGBF tank, L4BN maddesi (sülfürik asit) için: L = L; ama G, 4 bar'dan düşüktür ve F, N'den düşüktür. İki parça kalır; tank uygun değildir.
Tablo A sütun (13): TU, TC, TE, TA, TT ve TM ne demek?
Sütun (13), ADR tankları için özel hükümlerin kodlarını verir. TU ile başlayan kodlar tankın kullanımıyla ilgilidir ve metni ADR 4.3.5'tedir. TC (yapım), TE (ekipman), TA (tip onayı), TT (testler) ve TM (işaretleme) kodlarının metni ise 6.8.4'tedir.
| Kod öneki | Konu | Metnin yeri |
|---|---|---|
| TU | Kullanım | 4.3.5 |
| TC | Yapım | 6.8.4 (a) |
| TE | Ekipman | 6.8.4 (b) |
| TA | Tip onayı | 6.8.4 (c) |
| TT | Testler | 6.8.4 (d) |
| TM | İşaretleme | 6.8.4 (e) |
Bu yazının iki örneğinde sütun (13)'te birer TU kodu vardır:
- TU9 (UN 1203): 50 °C'de buhar basıncı 110 kPa'nın (1,1 bar) üzerinde ama 150 kPa'yı (1,5 bar) aşmayan benzin, 6.8.2.1.14 (a)'ya göre tasarlanmış ve 6.8.2.2.6'ya uygun ekipmanlı tanklarda da taşınabilir. Bu bir izin hükmüdür.
- TU42 (UN 1830): Gövdesi alüminyum alaşımından yapılmış tanklar, koruyucu kaplamalı olsalar bile, yalnızca maddenin pH değeri 5,0 ile 8,0 arasındaysa kullanılabilir. Sülfürik asit bu aralığın çok altındadır; alüminyum gövdeli tank kullanılamaz. 1 Ocak 2019'dan önce bu tür maddelerde kullanılmış alüminyum tanklar için tanınan geçiş süresi 31/12/2026'da sona erer (1.6.3.48, 1.6.4.50).
Özel hükmün metni Tablo A'da yazmaz; kodu görüp 4.3.5 ya da 6.8.4'teki metni açmak gerekir.
UN 1203 benzin ve UN 1830 sülfürik asit satırı nasıl okunur?
UN 1203 benzin için Tablo A en az LGBF kodlu tank, TU9 özel hükmü ve FL tipi taşıt ister. UN 1830 sülfürik asit (yüzde 51'den fazla asit içeren) için en az L4BN kodlu tank, TU42 özel hükmü ve AT tipi taşıt gerekir. İki satırın tank taşımasıyla ilgili sütunları:
| Sütun | UN 1203 benzin | UN 1830 sülfürik asit |
|---|---|---|
| (2) Uygun sevkiyat adı | MOTOR SPIRIT or GASOLINE or PETROL | SULPHURIC ACID with more than 51% acid |
| (3a), (3b) Sınıf, sınıflandırma kodu | 3, F1 | 8, C1 |
| (4) Paketleme grubu | II | II |
| (10), (11) Portatif tank | T4, TP1 | T8, TP2 |
| (12) ADR tank kodu | LGBF | L4BN |
| (13) ADR tankı özel hükmü | TU9 | TU42 |
| (14) Tank taşımacılığı için taşıt | FL | AT |
| (15) Taşıma kategorisi (tünel kodu) | 2 (D/E) | 2 (E) |
| (20) Tehlike tanımlama numarası | 33 | 80 |
Sütun (14)'teki taşıt kodu ayrı bir şarttır. FL taşıt, parlama noktası 60 °C'yi aşmayan sıvıları 1 m³'ü aşan sabit ya da sökülebilir tanklarda veya 3 m³'ü aşan tank-konteyner ya da portatif tanklarda taşır (9.1.1.2). AT, EX/III, FL ve MEMU dışında kalan tank taşıtıdır.
Saha örneği: Kocaeli'de L4BN kodlu, paslanmaz çelik bir asit tankeri boşta. Planlayıcı bu tankerle benzin yükü almayı öneriyor. Kontrol üç adımdır:
- Tank kodu: L4BN, hiyerarşiye göre LGBF'nin her parçasını karşılar. Bu adım geçer.
- Özel hüküm: UN 1203'ün TU9 hükmü bir izin hükmüdür, engel çıkarmaz. Bu adım da geçer.
- Taşıt kodu: Benzin FL taşıt ister. Tankerin ADR uygunluk belgesinde taşıt tipi AT yazıyorsa yük alınamaz.
Ters yönde sonuç daha nettir. Alüminyum gövdeli, LGBF kodlu bir benzin tankeri sülfürik asit için hem kod testinde (G ve F parçaları) hem TU42'de kalır.
Benzin tankerinin güvenlik planı yükümlülüğünü tehlikeli madde güvenlik planı, motorin tankerlerinin farklarını motorin taşımacılığı, sütun (15)'teki tünel kodlarını tünel kısıtlama kodları yazısında anlattık.
Tank muayenesi ne zaman yapılır? İlk, ara ve periyodik muayene
ADR 6.8.2.4'e göre tank gövdesi ve ekipmanı hizmete girmeden önce ilk muayeneden, sonra belirli aralıklarla periyodik ve ara muayeneden geçer. Sabit tanklarda (tankerlerde) ve sökülebilir tanklarda periyodik muayene en geç 6 yılda, ara muayene en geç 3 yılda bir yapılır. Tank-konteynerlerde bu süreler 5 ve 2,5 yıldır.
| Tank türü | Ara muayene (6.8.2.4.3) | Periyodik muayene (6.8.2.4.2) |
|---|---|---|
| Sabit tank (tanker), sökülebilir tank | En geç 3 yılda bir | En geç 6 yılda bir |
| Tank-konteyner | En geç 2,5 yılda bir | En geç 5 yılda bir |
Muayene türleri ve içerikleri:
- İlk muayene (6.8.2.4.1): Tank hizmete girmeden önce yapılır. Onaylı tipe uygunluk, tasarım özellikleri, iç ve dış durum, test basıncında hidrolik basınç testi, sızdırmazlık testi ve ekipmanın çalışma kontrolü bu muayenenin parçalarıdır.
- Periyodik muayene (6.8.2.4.2): İç ve dış durum incelemesi, sızdırmazlık testi, ekipmanın çalışma kontrolü ve kural olarak hidrolik basınç testi yapılır.
- Ara muayene (6.8.2.4.3): Süresi ilk muayeneden ve her periyodik muayeneden itibaren sayılır. İçeriği sızdırmazlık testi, ekipmanın çalışma kontrolü ve varsa koruyucu kaplamanın gözle kontrolüdür; hidrolik basınç testi bu muayenenin parçası değildir. Ara muayene süresinden 3 aydan daha erken yapılırsa sonraki ara muayene bu erken tarihten itibaren sayılır.
- İstisnai kontrol (6.8.2.4.4): Onarım, tadilat ya da kaza gibi tankın güvenliğini etkilemiş olabilecek bir durumdan sonra, takvimden bağımsız olarak yapılır.
Muayene sonuçları için yetkili kuruluş, sonuç olumsuz olsa bile sertifika düzenler (6.8.2.4.5). Türkiye'de tank, tank-konteyner, portatif tank ve benzeri yük taşıma birimlerinin ilk, ara ve periyodik test ve muayeneleri, tasarım tip onayları ve hizmete alma doğrulaması, Bakanlık veya Bakanlıkça yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar tarafından Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar dahilinde yapılır (Yönetmelik Md. 5/6, RG 6/2/2025 değişikliğiyle).
IBC'lerin muayene takvimi farklıdır; IBC muayene ve test yazısında anlatılmıştır.
Tank plakasında ne yazar, muayene tarihini kim kontrol eder?
Her tankta, muayene için kolay erişilen bir yere kalıcı olarak takılmış, korozyona dayanıklı metal bir plaka bulunur (ADR 6.8.2.5.1). Plakada tankın kimlik bilgileri ve en son muayenenin ay ve yılı ile türü yazar: ilk ya da periyodik muayenede tarihten sonra "P", ara sızdırmazlık muayenesinde "L" harfi gelir. Muayeneyi yapan kuruluşun damgası da plakadadır.
Plakada onay numarası, imalatçı, seri numarası, imal yılı, deney basıncı ve kapasite (çok bölmeli tankta her bölmenin kapasitesi) de bulunur. "03/2026 P" yazan bir tankerin ara muayenesi en geç 03/2029'da, sonraki periyodik muayenesi en geç 03/2032'de gelir. Tank-konteynerde aynı plaka 09/2028 (ara) ve 03/2031 (periyodik) demektir.
Türk mevzuatı plaka kontrolünü tek bir tarafa bırakmaz:
| Taraf | Yükümlülük | Yönetmelik dayanağı | Ceza (Md. 36/1) |
|---|---|---|---|
| Gönderen | Periyodik test ve muayene tarihi geçmemiş yük taşıma birimlerini kullanmak | Md. 18/1-ç | h: her bent için 9.473 TL |
| Dolduran | Ara ve periyodik muayenenin yapıldığını tank plakasından kontrol etmek ve maddeye uygun tank koduna sahip tanka dolum yapmak | Md. 21/1-b | l: her bent için 9.473 TL |
| Taşımacı | Tank plakasından ara ve periyodik muayene kontrolü yaparak uygun tankla taşımak | Md. 22/1-c | m: her bent için 9.473 TL |
| Tank-konteyner / portatif tank işletmecisi | Geçerli ara ve periyodik test ve muayenesi olan tankları kullanmak ya da kiralamak | Md. 26/1-a | p: her bent için 11.604 TL |
Md. 21/1-b, muayene kontrolüyle tank kodu kontrolünü aynı bentte toplar: dolum sorumlusu plakayı ve tank kodunu dolumdan önce görür. Tutarlar, 17/10/2026 tarihli ve 33403 sayılı değişiklikle yeniden yazılan Md. 36/1 metnindendir; diğer bentler için tehlikeli madde idari para cezaları sayfasına bakın. Tarafların diğer yükümlülüklerini gönderen, yükleyen ve boşaltan yükümlülükleri yazısında topladık.
ADR uygunluk belgesi nedir, yıllık muayeneyi Türkiye'de kim yapar?
ADR uygunluk belgesi, tank taşıyan ya da Sınıf 1 taşıyan aracın ADR Bölüm 9'un yapım şartlarını karşıladığını gösteren belgedir. Aracın onayı ve yıllık teknik muayenesi ADR 9.1.2'de, belge 9.1.3'te düzenlenir; belgenin geçerliliği, düzenlenmeden önceki teknik muayene tarihinden en geç bir yıl sonra sona erer (9.1.3.4). Türk mevzuatında belge Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlar tarafından yıllık olarak düzenlenir ve geçerlilik süresi en fazla bir yıldır (Yönetmelik Md. 4/1-b, 6/1).
Yönetmelik Md. 6/1'e göre belge şu taşıtlar için gerekir: hacmi 1 m³'ün üzerindeki sabit ya da sökülebilir tankla, hacmi 3 m³'ün üzerindeki tank-konteyner, portatif tank, MEGC, vakumla çalışan atık tankı, tank takas gövdesi ve benzeri yük taşıma birimleriyle taşıma yapan taşıtlar ile Sınıf 1 taşıtları. Ayrım şöyledir:
| Taşıt | Belge | Dayanak |
|---|---|---|
| ADR'ye taraf ülkelere taşıma yapan EX/II, EX/III, FL, AT ve MEMU taşıtları (model yılına bakılmaksızın) | ADR Uygunluk Belgesi | Md. 6/1-a |
| Yurt içinde çalışan, 2015 ve sonrası model EX/II, EX/III, FL, AT ve MEMU taşıtları | ADR Uygunluk Belgesi | Md. 6/1-a |
| 2018 ve sonrası model bitüm relay tankerleri, 2020 ve sonrası model katı madde tankı taşıyan taşıtlar | ADR Uygunluk Belgesi | Md. 6/1-b |
| ADR şartlarını tam karşılamayan, bu model yıllarından eski taşıtlar (yurt içi ve ADR'ye taraf olmayan ülkeler) | Taşıt Uygunluk Belgesi | Md. 6/1-c |
| Sınıf 1 dışındaki maddelerin ambalajlı ya da dökme taşıması | Gerekmez | Md. 6/2 |
Belgede tankın kodu, varsa 6.8.4 özel hükümleri ve FL, AT gibi taşıt tipi yazar. Asit tankeri örneğinde ilk bakılacak evrak budur.
Uygunluk belgesi ile tank muayenesi birbirinin yerine geçmez; ikisi ayrı tarihlerle izlenir. Taşımacı belgeyi taşıt üzerinde bulundurur (Md. 22/1-a). 17/10/2026 tarihli değişiklikle sürücünün Md. 23/1-j'deki yükümlülüğü, belgeyi taşıt üzerinde bulundurmaktır; "denetimde ibraz" ifadesi metinden çıkarıldı. Belgesiz taşıma, taşımacı için Md. 22/1-a ve b bentlerinin her biri için 9.473 TL'dir (Md. 36/1-m). SRC5 ile uygunluk belgesinin farkını ADR nedir sayfasında anlattık.
Tank kodu ve muayenede sık yapılan yanlışlar nelerdir?
En sık yanlış, tankı turuncu plakadaki numaraya ya da "daha önce bu tankla taşıdık" bilgisine göre seçmektir. Plakadaki 33 ya da 80 tank tipini söylemez; tank tipini Tablo A sütun (12) ve hiyerarşi belirler.
Sahada gördüğümüz diğer hatalar:
- Hiyerarşiyi tek parçaya bakarak uygulamak. "Bizim tank 4 bar, benzininki G" demek yetmez. Dört parça ayrı ayrı karşılaştırılır; LGBF tankın F parçası, N isteyen asit için yetersizdir.
- Sütun (13)'ü okumamak. Hiyerarşi özel hükümleri dikkate almaz (4.3.4.1.2, Not). TU42 nedeniyle alüminyum tank, kodu ne olursa olsun sülfürik asit için kullanılamaz.
- Taşıt kodunu unutmak. Tank kodu uygun olsa bile benzin FL taşıt ister (sütun 14). AT belgeli asit tankeri benzin yükü alamaz.
- Portatif tank kodunu ADR tank kodu sanmak. Sütun (10)'daki T4 ya da T8, UN portatif tank talimatıdır. Karayolu tankeri için sütun (12)'deki kod esastır.
- Tank-konteyner ile tankerin sürelerini karıştırmak. Tanker takvimiyle (3 ve 6 yıl) izlenen tank-konteynerin muayenesi geçmiş olur; onun süreleri 2,5 ve 5 yıldır.
- "L" kaydını periyodik muayene sanmak. Ara sızdırmazlık muayenesi, periyodik muayenenin yerine geçmez.
- Uygunluk belgesini tank muayenesi sanmak. Yıllık belge yenilenmiş olabilir; plakadaki tarih ayrıca kontrol edilir.
Sık sorulan sorular
ADR tank kodu nerede yazar?
Tablo A'nın 12. sütununda yazar. Kodun dört parçasının anlamı Sınıf 1 ve 3–9 için ADR 4.3.4.1.1'de, Sınıf 2 için 4.3.3.1.1'dedir. Sütun boşsa madde ADR tankında taşınamaz (3.2.1).
LGBF ne demek?
L sıvı madde tankı, G 6.8.2.1.14'teki genel asgari hesaplama basıncı, B alttan dolum ya da boşaltmalı ve 3 kapamalı açıklık, F alev tutuculu nefeslik demektir (ADR 4.3.4.1.1). UN 1203 benzinin tank kodudur.
Benzin, L4BN kodlu bir asit tankında taşınabilir mi?
Tank kodu bakımından evet; L4BN, hiyerarşide LGBF'nin her parçasını karşılar (4.3.4.1.2). Ancak taşıtın FL tipi olması ve sütun (13) özel hükümlerinin ayrıca sağlanması gerekir; hiyerarşi bu hükümleri dikkate almaz.
Tanker muayenesi kaç yılda bir yapılır?
Sabit ve sökülebilir tanklarda periyodik muayene en geç 6 yılda bir, ara muayene ilk ya da periyodik muayeneden en geç 3 yıl sonra yapılır (ADR 6.8.2.4.2, 6.8.2.4.3). Tank-konteynerlerde süreler 5 ve 2,5 yıldır.
Tank plakasındaki "P" ve "L" ne demek?
"P", ilk ya da periyodik muayeneyi; "L", ara sızdırmazlık muayenesini gösterir. Harfin önünde muayenenin ay ve yılı yazar (ADR 6.8.2.5.1).
ADR uygunluk belgesi ne kadar geçerlidir?
Türk mevzuatında belge yıllık olarak düzenlenir ve geçerlilik süresi en fazla bir yıldır (Yönetmelik Md. 4/1-b, 6/1; ADR 9.1.3.4). Belgeyi Bakanlık veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlar düzenler.
Kaynaklar 5 resmî metin ve çapraz kontrol
Resmî
- ADR 2025 Cilt II, ECE/TRANS/352 Vol. II (UNECE; 4.3.4.1.1, 4.3.4.1.2, 4.3.4.1.3, 4.3.5, 6.8.2.4, 6.8.2.5.1, 6.8.4, 9.1.1.2, 9.1.2.3, 9.1.3.4): https://unece.org/sites/default/files/2025-01/2412010_E_ECE_TRANS_352_Vol.II_WEB.pdf
- ADR 2025 Cilt I, ECE/TRANS/352 Vol. I (UNECE; 1.6.3.48, 1.6.4.50, 3.2.1, Tablo A UN 0331, 1203, 1830): https://unece.org/sites/default/files/2025-01/2412006_E_ECE_TRANS_352_Vol.I_WEB_0.pdf
- UNECE, ADR 2025 dosyaları ve değişiklikleri: https://unece.org/adr-2025-files
- Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik, RG 18/6/2022, sayı 31870 (Md. 4/1-b, 5/6, 6, 18/1-ç, 21/1-a ve b, 22/1-a, b ve c, 26/1-a; Md. 5/6 için RG 6/2/2025, sayı 32805 değişikliği): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220618-8.htm
- Değişiklik Yönetmeliği, RG 17/10/2026, sayı 33403 (Md. 23/1-j ve Md. 36/1'in yeni metni): https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261017-9.htm
Çapraz kontrol
- BAM, DGG-Info veri tabanı, UN 1203 ADR 2025 kaydı (LGBF, TU9, FL): https://www.dgg.bam.de/dgginfo/detailinfo/adr/z5i6x1uk
- BAM, DGG-Info veri tabanı, UN 1830 ADR 2025 kaydı (L4BN, TU42, AT): https://www.dgg.bam.de/dgginfo/detailinfo/adr/oua2vk9j
- Birleşik Krallık Vehicle Certification Agency, Procedures for Inspection Bodies Testing and Inspection of UK Tanks (muayene aralıkları, P ve L işaretleri): https://assets.publishing.service.gov.uk/media/5a78b332ed915d07d35b1bce/procedures-for-inspection-bodies-testing-inspecting-uk-tanks.pdf
Paragraf numaraları ve Tablo A değerleri UNECE'nin yayımladığı ADR 2025 İngilizce metnine dayanır; Türkçe resmî çeviride terimler farklı yazılabilir. Bir tankın hangi maddeyi taşıyabileceği için tankın tip onay sertifikası, tank plakası ve aracın ADR uygunluk belgesi esastır. Bu sayfa hukuki danışmanlık değildir.









